Urlop przy zmianie pracy: ile dni u starego i nowego pracodawcy, urlop na wypowiedzeniu i ekwiwalent
W skrócie
Urlop przy zmianie pracy: jak policzyć urlop proporcjonalny u starego i nowego pracodawcy, co z wykorzystanym urlopem i kiedy należy się ekwiwalent.
Urlop przy zmianie pracy w trakcie roku dzieli się między pracodawców: u dotychczasowego przysługuje Ci urlop proporcjonalny do okresu przepracowanego u niego w tym roku, a u nowego proporcjonalny do okresu, który został do końca roku (art. 155¹ Kodeksu pracy). Dni, których nie wykorzystasz przed końcem umowy, dotychczasowy pracodawca rozlicza ekwiwalentem pieniężnym.
Poniżej pokazuję, jak policzyć oba wymiary z zaokrągleniami, co z urlopem wykorzystanym ponad wymiar, kiedy pracodawca może wysłać Cię na urlop w okresie wypowiedzenia i do kiedy musi wypłacić ekwiwalent. Opisuję stan prawny z października 2026 r. To informacja ogólna: swoją sytuację sprawdzisz w umowie, w dziale kadr albo w Państwowej Inspekcji Pracy.
Staż pracy a urlop: 20 czy 26 dni
Wymiar urlopu wynosi 20 dni, jeśli jesteś zatrudniony krócej niż 10 lat, i 26 dni po 10 latach (art. 154 § 1). Te lata to staż urlopowy, który nowy pracodawca ustala na podstawie Twoich dokumentów. Wlicza się do niego:
- każde poprzednie zatrudnienie, bez względu na przerwy i sposób rozwiązania umowy (art. 154¹ § 1);
- ukończona szkoła: zasadnicza szkoła zawodowa do 3 lat, średnia szkoła zawodowa do 5 lat, liceum ogólnokształcące 4 lata, szkoła policealna 6 lat, studia wyższe 8 lat; okresów nauki nie sumuje się (art. 155 § 1);
- od 2026 r. zlecenia, umowy agencyjne i działalność gospodarcza: zlecenia, przy których podlegałeś ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu, udokumentowane zlecenia bez tych ubezpieczeń z mocy przepisów (np. na studiach przed 26. urodzinami), działalność, za którą opłacono składki, a także udokumentowana praca zarobkowa za granicą (art. 302¹ Kodeksu pracy). U pracodawców z sektora finansów publicznych zasada obowiązuje od 1 stycznia 2026 r., u pozostałych od 1 maja 2026 r. Zlecenia ze składkami i działalność potwierdza zaświadczenie ZUS, o które wnioskujesz elektronicznie (art. 302¹ § 11-12 i art. 302²), a zlecenia bez składek umowa i rachunki.
Świadectwa pracy, dyplom i zaświadczenia z ZUS przynieś nowemu pracodawcy od razu. Świadectwa i dyplomy możesz według Państwowej Inspekcji Pracy dostarczyć także później, a pracodawca przelicza staż z dniem ich dostarczenia. Przy zleceniach i działalności uprawnienia liczy się od dnia ich nabycia, nie wcześniej niż od 1 stycznia albo 1 maja 2026 r. (art. 6 ustawy z 26 września 2025 r.). Pracownicy zatrudnieni w dniu wejścia zmian z 2026 r. mają 24 miesiące na udokumentowanie zleceń i działalności; szczegóły opisuję w artykule umowa zlecenie a staż pracy.
Urlop proporcjonalny przy zmianie pracy
W roku, w którym kończy się Twoja umowa, dotychczasowy pracodawca udziela urlopu w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u niego w tym roku. Nowy pracodawca liczy urlop proporcjonalnie do okresu do końca roku, a jeśli umowę zawarto na krócej, do okresu zatrudnienia w tym roku (art. 155¹ § 1). Obaj pracodawcy stosują trzy zasady:
- Każdy kalendarzowy miesiąc pracy to 1/12 rocznego wymiaru (art. 155²a § 1).
- Niepełny miesiąc zaokrągla się w górę do pełnego, a gdy stara umowa kończy się i nowa zaczyna w tym samym miesiącu, zaokrągla go dotychczasowy pracodawca (art. 155²a § 2-3).
- Niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę, a wymiar należny Ci w danym roku nie może przekroczyć 20 albo 26 dni (art. 155³).
| Sytuacja | Dotychczasowy pracodawca | Nowy pracodawca |
|---|---|---|
| 26 dni, umowa do 30 czerwca 2026 r., nowa praca od 1 lipca | 6/12 z 26 = 13 dni | 6/12 z 26 = 13 dni |
| 20 dni, umowa do 30 czerwca 2026 r., nowa praca od 1 lipca | 6/12 z 20 = 10 dni | 6/12 z 20 = 10 dni |
| 20 dni, umowa do 20 marca 2026 r., nowa praca od 23 marca | marzec zaokrąglony w górę: 3/12 z 20 = 5 dni | kwiecień-grudzień: 9/12 z 20 = 15 dni |
| 20 dni, umowa do 31 marca 2026 r., nowa praca od 1 czerwca | 3/12 z 20 = 5 dni | czerwiec-grudzień: 7/12 z 20 = 11,67, czyli 12 dni |
We wszystkich przykładach nowa umowa trwa co najmniej do końca roku. Przerwa między pracami zmniejsza łączny urlop w roku, bo za miesiące bez zatrudnienia urlop nie przysługuje. Gdy zaczynasz pracę dopiero w kolejnym roku, nowy pracodawca liczy urlop tak samo, proporcjonalnie do okresu do końca roku (art. 155¹ § 2¹). Inaczej jest przy pierwszej pracy w życiu: wtedy urlop nabywasz z upływem każdego miesiąca, po 1/12 wymiaru (art. 153 § 1).
Wykorzystany cały urlop a zmiana pracy
Jeśli przed odejściem wykorzystałeś więcej dni, niż wynosi urlop proporcjonalny, dotychczasowy pracodawca nie dolicza Ci nic więcej i nie wypłaca ekwiwalentu (art. 155¹ § 1 pkt 1). Kodeks przewiduje dla tej sytuacji konkretny skutek: u kolejnego pracodawcy przysługuje Ci w tym roku urlop w odpowiednio niższym wymiarze (art. 155¹ § 2). Łącznie w roku nie możesz jednak dostać mniej, niż wynika z okresu przepracowanego u wszystkich pracodawców. Przepisy o urlopie proporcjonalnym nie przewidują zwrotu wynagrodzenia za dni wykorzystane ponad wymiar.
Przykład: masz 26 dni, do końca czerwca wykorzystałeś 18 i od 1 lipca zaczynasz nową pracę. U dotychczasowego pracodawcy wymiar proporcjonalny wynosi 13 dni, więc 5 dni wykorzystałeś ponad niego. Nowy pracodawca zamiast 13 dni udzieli Ci 8, a w całym roku wykorzystasz 26 dni. Liczbę wykorzystanych dni nowy pracodawca odczyta ze świadectwa pracy, które musi zawierać informację o urlopie przysługującym i wykorzystanym w roku ustania stosunku pracy (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie świadectwa pracy). Co jeszcze jest w tym dokumencie, opisuję w tekście o świadectwie pracy.
Urlop w okresie wypowiedzenia
W okresie wypowiedzenia pracodawca może udzielić Ci urlopu, a Ty musisz go wtedy wykorzystać (art. 167¹). Państwowa Inspekcja Pracy wyjaśnia, że nie wymaga to uzgodnienia z pracownikiem. Pracodawca może jednak wysłać Cię najwyżej na urlop proporcjonalny i zaległy z poprzednich lat. Przepis dotyczy każdego okresu wypowiedzenia, niezależnie od tego, kto złożył wypowiedzenie, a dzień, do którego trzeba zmieścić urlop, policzysz w artykule o okresie wypowiedzenia.
Ty też możesz złożyć wniosek o urlop. Jeśli pracodawca się zgodzi, ostatnie tygodnie wykorzystasz na odpoczynek albo rozmowy kwalifikacyjne; jeśli odmówi, za niewykorzystane dni dostaniesz ekwiwalent. Gdy zachorujesz w czasie urlopu, pracodawca musi udzielić niewykorzystanej części w terminie późniejszym (art. 166), a jeśli przed końcem umowy takiego terminu już nie ma, te dni rozlicza ekwiwalentem. Urlop to coś innego niż płatne dni na szukanie pracy z art. 37, opisane w artykule o dniach wolnych na szukanie pracy. Gdy pracodawca zwalnia Cię z pracy do końca wypowiedzenia, przeczytaj tekst o zwolnieniu z obowiązku świadczenia pracy.
Szukasz nowej pracy?
Przygotuję CV, z którym zaczniesz aplikować od razu, także w okresie wypowiedzenia. Odpowiadasz na moje pytania o doświadczenie, resztę robię ja: plan dokumentu do zatwierdzenia, gotowe CV w 24-48 h od kompletu informacji, poprawki w cenie. Od 169 zł.
Zobacz pakietyJesteś w okresie wypowiedzenia? W pakiecie OPIEKA przez 30 dni piszę CV i list pod ogłoszenia, które wybierzesz, do 20 ogłoszeń, każde w 24 godziny, a przed rozmowami przygotowuję odpowiedzi na pytania rekrutera. Zobacz pakiet OPIEKA
Niewykorzystany urlop: ekwiwalent i termin wypłaty
Za urlop niewykorzystany z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia umowy przysługuje ekwiwalent pieniężny (art. 171 § 1). Państwowa Inspekcja Pracy podkreśla, że pracodawca wypłaca go niezależnie od trybu i przyczyny rozwiązania umowy, więc także po porozumieniu stron czy zwolnieniu dyscyplinarnym. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy bezpośrednio po starej umowie podpisujesz kolejną z tym samym pracodawcą i ustalicie, że urlop wykorzystasz w jej trakcie (art. 171 § 3).
Od 27 stycznia 2026 r. Kodeks pracy określa też termin wypłaty ekwiwalentu (art. 171 § 4-5, dodane ustawą z 4 grudnia 2025 r.):
- ekwiwalent wypłaca się w terminie wypłaty wynagrodzenia ustalonym u pracodawcy;
- jeśli ten termin przypada przed dniem rozwiązania umowy, ekwiwalent trzeba wypłacić w ciągu 10 dni od rozwiązania umowy, a gdy ostatni dzień tego terminu jest wolny od pracy, w dniu poprzedzającym.
Przykład: umowa kończy się we wtorek 31 marca 2026 r. Jeśli pensję wypłaca się 10. dnia następnego miesiąca, ekwiwalent dostaniesz w piątek 10 kwietnia. Jeśli wypłaty są 25. dnia bieżącego miesiąca, termin 25 marca minął przed końcem umowy, więc ekwiwalent należy wypłacić w ciągu 10 dni, również do 10 kwietnia. Prawa do urlopu nie możesz się zrzec (art. 152 § 2), dlatego w trakcie zatrudnienia nie zamienisz urlopu na pieniądze: ekwiwalent pojawia się dopiero przy końcu umowy.
Urlop w nowej pracy: urlop na żądanie, plany i rozmowa z rekruterem
Urlop na żądanie to najwyżej 4 dni w roku kalendarzowym łącznie u wszystkich pracodawców (art. 167² i 167³). Jeśli wykorzystałeś je u poprzedniego pracodawcy, w nowej pracy w tym roku już ich nie masz, a świadectwo pracy podaje osobno, ile dni urlopu na żądanie wykorzystałeś.
Zaplanowany wyjazd zgłoś przy ustalaniu warunków zatrudnienia, a nie w pierwszym tygodniu pracy. Termin urlopu u nowego pracodawcy ustala się według planu urlopów albo w porozumieniu z nim (art. 163), więc najprościej omówić go razem z wynagrodzeniem i datą rozpoczęcia pracy. Jak prowadzić taką rozmowę, pokazuję w artykule jak negocjować wynagrodzenie, w części o warunkach poza pensją.
Jeśli szukasz pracy jeszcze w okresie wypowiedzenia, urlop pomaga zgrać terminy: rozmowy umawiasz na dni wolne, a rekruterowi podajesz konkretną datę startu. W CV obecna praca pozostaje do końca umowy pracą trwającą; zapis z datą końca umowy znajdziesz w tekście o tym, jak wpisać obecną pracę w CV, a odpowiedź o powód odejścia w artykule dlaczego chcesz zmienić pracę. Datę startu w nowej pracy ustal po dniu rozwiązania umowy: urlop wykorzystany na koniec wypowiedzenia nadal należy do starej umowy.
Przykłady przed i po
Odejście 30 czerwca, nowa praca od 1 lipca, staż 12 lat. Przed: „W nowej firmie od razu dostanę 26 dni urlopu”. Po: „U dotychczasowego pracodawcy mam 13 dni (6/12 z 26), u nowego kolejne 13 dni do końca roku”.
Koniec umowy 20 marca, start 23 marca, wymiar 20 dni. Przed: „Stary pracodawca liczy 2 miesiące, czyli 4 dni, a nowy 10 miesięcy, czyli 17 dni”. Po: „Marzec zaokrągla w górę dotychczasowy pracodawca: 3/12 z 20 to 5 dni. Nowy liczy kwiecień-grudzień: 9/12 z 20 to 15 dni”.
Wykorzystane 18 z 26 dni do końca czerwca. Przed: „Muszę oddać pracodawcy pensję za 5 dni urlopu”. Po: „Dotychczasowy pracodawca nie wypłaci mi ekwiwalentu, a nowy w tym roku udzieli mi 8 dni zamiast 13”.
Rozmowa o dacie rozpoczęcia pracy. Przed: „Mam zaplanowany wyjazd, ale chyba coś wymyślimy”. Po: „Mogę zacząć 1 lipca. Mam opłacony wyjazd od 10 do 14 sierpnia, więc chciałbym od razu uzgodnić te dni jako urlop”.
Najczęstsze pytania
Ile urlopu przysługuje po zmianie pracy?
Proporcjonalnie do okresu od rozpoczęcia pracy do końca roku: każdy miesiąc to 1/12 wymiaru 20 albo 26 dni. Przy starcie 1 lipca to 10 albo 13 dni. Jeśli u poprzedniego pracodawcy wykorzystałeś więcej niż urlop proporcjonalny, nowy pracodawca odpowiednio zmniejszy ten wymiar.
Czy pracodawca może kazać mi wykorzystać urlop w okresie wypowiedzenia?
Tak. Art. 167¹ Kodeksu pracy zobowiązuje Cię do wykorzystania urlopu, jeśli pracodawca udzieli go w okresie wypowiedzenia, ale tylko urlopu proporcjonalnego i zaległego. Dotyczy to wypowiedzenia złożonego przez każdą ze stron.
Czy przy porozumieniu stron należy się ekwiwalent za urlop?
Tak, ekwiwalent przysługuje za urlop niewykorzystany z powodu rozwiązania umowy, niezależnie od trybu. W porozumieniu najlepiej od razu zapisać, czy wykorzystasz urlop do dnia rozwiązania umowy, czy dostaniesz ekwiwalent; przykładowy zapis jest w artykule o rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron.
Czy staż pracy wpływa na urlop po zmianie pracy?
Tak, od stażu zależy, czy masz 20, czy 26 dni. Do stażu urlopowego wlicza się każde poprzednie zatrudnienie, okres nauki według art. 155, a od 2026 r. także m.in. zlecenia i działalność gospodarczą udokumentowane zaświadczeniem z ZUS.
Co z niewykorzystanym urlopem przy zmianie pracy?
Nie przechodzi do nowego pracodawcy. Rozlicza go dotychczasowy pracodawca: udziela urlopu przed końcem umowy, także w okresie wypowiedzenia, albo wypłaca ekwiwalent za dni, których nie wykorzystałeś (art. 171 § 1). Dotyczy to również urlopu zaległego z poprzedniego roku.
Jeśli dopiero planujesz odejście, dzień końca umowy policzysz w artykule o okresie wypowiedzenia, a rozmowy kwalifikacyjne w tym czasie zaplanujesz według tekstu, jak szukać pracy krok po kroku.
Zmiana pracy to dobry moment na nowe CV: urlop w okresie wypowiedzenia możesz przeznaczyć na rozmowy, zamiast na pisanie dokumentów. Zaczynamy od rozmowy o Twoim doświadczeniu, przed pisaniem dostajesz plan dokumentu do zatwierdzenia, a gotowe CV w 24-48 h od kompletu informacji. Od 169 zł; zobacz pakiety.