Umowa zlecenie a staż pracy od 2026: co się wlicza, jak to udokumentować i czy ze zlecenia jest świadectwo pracy

22 października 2026 · Piotr Nowak · 10 min czytania

Od 2026 r. umowa zlecenie wlicza się do stażu pracy, jeśli w czasie jej wykonywania podlegałeś ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (art. 302¹ § 2 Kodeksu pracy). U pracodawców z sektora finansów publicznych przepisy działają od 1 stycznia 2026 r., u pozostałych od 1 maja 2026 r. Świadectwa pracy ze zlecenia nadal nie dostaniesz: okresy zlecenia potwierdza zaświadczenie z ZUS, o które wnioskujesz w eZUS.

W tekście znajdziesz listę okresów, które się wliczają, uprawnienia, na które wpływają, wniosek do ZUS krok po kroku, terminy przejściowe i przykłady zapisu zleceń w CV. Opisuję przepisy obowiązujące w październiku 2026 r.; to informacja ogólna, a o tym, jak przepisy zastosować w Twoim przypadku, rozstrzygają kadry, w razie wątpliwości z pomocą Państwowej Inspekcji Pracy.

Co się zmieniło w stażu pracy w 2026 r.

Zmianę wprowadziła ustawa z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1423). Dodała do Kodeksu pracy art. 302¹, który wylicza okresy pracy poza etatem wliczane do okresu zatrudnienia, i art. 302² o wniosku do ZUS. Wcześniej Kodeks pracy takich okresów nie wymieniał, więc staż budowały głównie umowy o pracę.

Daty są dwie, bo zależą od tego, kto jest Twoim pracodawcą teraz (art. 9 i 10 ustawy):

• 1 stycznia 2026 r. u pracodawców z sektora finansów publicznych, na przykład w urzędach i publicznych szkołach;
• 1 maja 2026 r. u pozostałych pracodawców, w tym w firmach prywatnych. To pierwszy dzień miesiąca po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia ustawy 21 października 2025 r.

Zmiana nie dotyczy emerytury. ZUS wyjaśnia, że nowe przepisy nie wpływają na prawo do emerytury ani na sposób obliczania jej wysokości: chodzi o staż pracowniczy, od którego zależą uprawnienia u pracodawcy.

Jakie okresy wliczają się do stażu pracy

Art. 302¹ § 1-7 Kodeksu pracy wymienia:

• Umowę zlecenia i inną umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, umowę agencyjną, współpracę przy nich oraz członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych, jeśli w tym czasie podlegałeś ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (§ 2).
• Działalność gospodarczą i współpracę przy niej, za które opłacono składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe (§ 1), pierwsze 6 miesięcy działalności bez składek społecznych, czyli ulgę na start (§ 4), oraz zawieszenie firmy na czas osobistej opieki nad dzieckiem, za które opłacono składki (§ 5).
• Pracę zarobkową za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy, jeśli ją udokumentujesz (§ 7).
• Okresy bez składek z mocy przepisów, na przykład zlecenie studenta przed 26. urodzinami: liczą się, jeśli je udokumentujesz (§ 3).

Umowy o dzieło art. 302¹ nie wymienia, więc nie wlicza się do stażu na tych zasadach. Gdy okresy się nakładają, na przykład zlecenie wykonywałeś równolegle z etatem, do stażu wlicza się okres najkorzystniejszy dla Ciebie, a nie ich suma (art. 302¹ § 10).

Na co wpływa dłuższy staż pracy

Od okresu zatrudnienia zależą uprawnienia pracownicze. Rządowy serwis Zielona Linia wymienia wymiar urlopu, dodatek stażowy, nagrodę jubileuszową, dłuższy okres wypowiedzenia i wyższą odprawę; dodatki i nagrody zależą jednak od przepisów i regulaminów, które przyznają je u Twojego pracodawcy. Przy dwóch uprawnieniach z Kodeksu pracy zasady wyglądają tak:

Przykład z urlopem: Michał skończył liceum w 2016 r., przez 4 lata pracował w magazynie na zleceniu ze składkami emerytalnymi i rentowymi, bo nie studiował, a od września 2020 r. ma umowę o pracę w prywatnej firmie. W maju 2026 r. miał 4 lata zaliczone za liceum (art. 155 § 1 pkt 4) i 5 lat 8 miesięcy etatu, więc 20 dni urlopu. Po doliczeniu 4 lat zlecenia jego staż przekracza 10 lat, co daje 26 dni. Uprawnienia wynikające z doliczenia przysługują mu nie wcześniej niż od 1 maja 2026 r. (art. 6 ustawy), a gdy wyższy wymiar urlopu nabywa się w trakcie roku, w tym roku przysługuje urlop uzupełniający (art. 158 Kodeksu pracy). Rozliczenie urlopu przy zmianie pracodawcy opisuje artykuł o urlopie przy zmianie pracy.

Przykład z wypowiedzeniem: jeśli przed etatem pracowałaś 2 lata na zleceniu dla tego samego pracodawcy, a na etacie jesteś od półtora roku, Twój staż u niego wynosi 3,5 roku, więc okres wypowiedzenia rośnie z 1 do 3 miesięcy. Zlecenia u innych firm tego okresu nie wydłużają. Jak liczyć początek i koniec wypowiedzenia, pokazuję w artykule o okresie wypowiedzenia umowy o pracę.

Jak udokumentować zlecenie: zaświadczenie z ZUS

Okresy zlecenia potwierdza zaświadczenie ZUS o podleganiu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (art. 302¹ § 12), a działalność zaświadczenie o opłaceniu składek (§ 11). Wniosek składasz wyłącznie elektronicznie, przez profil w systemie ZUS (art. 302²):

1. Zaloguj się do eZUS, czyli PUE/eZUS na stronie ZUS.
2. Wybierz wniosek USP, czyli „Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy”. Formularz jest częściowo wypełniony Twoimi danymi.
3. Dla okresów sprzed 1999 r. złóż osobny wniosek US-7, bo tych okresów nie ma na koncie w ZUS. Okres, który zaczął się przed 1999 r. i trwał dłużej, dzielisz na dwa wnioski.
4. Odpowiedź przyjdzie na konto w eZUS. ZUS podaje, że ma na nią 7 dni, a o nowym dokumencie informuje SMS-em, mailem albo w aplikacji mZUS, jeśli masz włączone powiadomienia.
5. Zaświadczenie przekaż kadrom. Pracodawca może sprawdzić jego autentyczność w usłudze na stronie ZUS.

Jeśli na Twoim koncie nie ma informacji o zgłoszeniu do ubezpieczeń, ZUS wyda decyzję odmowną. Dopiero wtedy złożysz wniosek o postępowanie wyjaśniające z dokumentami: w eZUS na formularzu POG, pocztą albo w placówce. Okresów bez składek, na przykład zlecenia w czasie studiów przed 26. urodzinami, ZUS nie potwierdzi. Pracodawcy przedstawiasz wtedy umowę, rachunki albo zaświadczenie od zleceniodawcy, a przy pracy za granicą dokumenty zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych lub podatkowych, wypis z rejestru firm albo zaświadczenie od zagranicznego pracodawcy.

Terminy: 24 miesiące i przepisy przejściowe

Ustawa z 26 września 2025 r. zawiera cztery zasady przejściowe:

• 24 miesiące na dokumenty (art. 5). Jeśli pracowałeś u obecnego pracodawcy 1 stycznia 2026 r. (sektor finansów publicznych) albo 1 maja 2026 r. (pozostali pracodawcy), masz 24 miesiące od tej daty na udokumentowanie okresów. Okresów nieudokumentowanych w terminie ten pracodawca nie wliczy.
• Uprawnienia nie działają wstecz (art. 6). Uprawnienia wynikające z doliczenia przysługują od dnia ich nabycia, ale nie wcześniej niż od 1 stycznia 2026 r. albo od 1 maja 2026 r., zależnie od pracodawcy.
• Trwające nabory (art. 7). W naborach wszczętych i niezakończonych przed tymi datami nowe okresy nie liczą się do okresu pracy wymaganego od kandydatów.
• Trwające wypowiedzenia (art. 8). Nowe okresy nie wydłużają okresu wypowiedzenia, który biegł w dniu, od którego przepisy objęły Twojego pracodawcę.

Nie zostawiaj wniosku na ostatnie tygodnie. Gdy na koncie w ZUS czegoś brakuje, najpierw dostaniesz decyzję odmowną, a dopiero potem wyjaśnisz sprawę z dokumentami.

Świadectwo pracy z umowy zlecenia: dlaczego go nie ma

Świadectwo pracy pracodawca wydaje w związku z rozwiązaniem albo wygaśnięciem stosunku pracy (art. 97 § 1 Kodeksu pracy). Zlecenie nie tworzy stosunku pracy: to umowa z Kodeksu cywilnego (art. 734 i art. 750), a pracownikiem w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy jest osoba zatrudniona m.in. na podstawie umowy o pracę. Zmiana z 2026 r. wydłużyła staż, ale nie dała zleceniobiorcom świadectw. Okresy zlecenia potwierdzasz zaświadczeniem z ZUS, a gdy go nie dostaniesz, umową i rachunkami. Co zawiera świadectwo przy umowie o pracę, opisuję w artykule o świadectwie pracy.

Przepisy nie wymagają od zleceniodawcy żadnego zaświadczenia o współpracy, ale możesz o nie poprosić przy ostatnim rozliczeniu, razem ze zgodą na kontakt z osobą, która potwierdzi rekruterowi Twoją pracę. Jak zakończyć zlecenie, opisuję w artykule o wypowiedzeniu umowy zlecenia, a porównanie obu form zatrudnienia w tekście umowa o pracę a umowa zlecenie.

Zlecenia w CV i w naborach

W CV forma umowy waży mniej niż to, co robiłeś. Zlecenie wpisujesz w sekcji doświadczenia jak każde stanowisko: rola, firma, daty i dwa, trzy konkrety z liczbami. Dopisek „umowa zlecenia” dodaj tam, gdzie wyjaśnia sytuację, na przykład przy pracy sezonowej albo kilku równoległych zleceniach. Jak opisać liczbami pracę zmianową, pokazuję w artykule o pracy w gastronomii, magazynie i call center w CV, a kolejność i opis stanowisk w tekście o doświadczeniu zawodowym w CV.

Nowe przepisy przydają się w naborach do urzędów i innych jednostek, w których ogłoszenie wymaga na przykład 2 lat stażu pracy. Ustawa wyłączyła nowe okresy tylko z naborów trwających w dniu wejścia przepisów w życie (art. 7), więc w kolejnych naborach sprawdź w ogłoszeniu, jak liczony jest staż, i dołącz zaświadczenie z ZUS. Działalność gospodarczą opiszesz według artykułu o własnej działalności w CV, a pracę za granicą według tekstu o CV po powrocie z zagranicy.

Przykłady przed i po

Zlecenie w CV. Przed: „2016-2020: praca na umowę zlecenie w różnych miejscach”. Po: „Magazynier, centrum dystrybucyjne sieci handlowej (umowa zlecenia), 09.2016-08.2020: kompletacja ok. 120 zamówień na zmianę w systemie WMS, uprawnienia UDT na wózki widłowe, wdrożenie 6 nowych osób”.

Kilka sezonowych zleceń. Przed: „Kelnerka w kilku restauracjach, 2021-2023”. Po: „Kelnerka, sezonowe umowy zlecenia w 3 restauracjach w Sopocie, 05.2021-09.2023: sala na 60 miejsc, do 150 gości dziennie w sezonie, obsługa systemu POS i rezerwacji online”.

Pismo do kadr. Przed: „Proszę doliczyć mi zlecenia do stażu”. Po: „W załączeniu przekazuję zaświadczenie ZUS z 12 listopada 2026 r. o podleganiu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu umowy zlecenia od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2020 r. Proszę o wliczenie tego okresu do mojego okresu zatrudnienia na podstawie art. 302¹ § 2 Kodeksu pracy”.

Najczęstsze pytania

Czy umowa zlecenie wlicza się do stażu pracy?

Tak, od 2026 r., jeśli w czasie zlecenia podlegałeś ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (art. 302¹ § 2 Kodeksu pracy). U pracodawców z sektora finansów publicznych zasada działa od 1 stycznia 2026 r., u pozostałych od 1 maja 2026 r. Okres potwierdzasz zaświadczeniem z ZUS.

Czy z umowy zlecenia dostanę świadectwo pracy?

Nie. Świadectwo pracy dotyczy wyłącznie stosunku pracy, a zlecenie jest umową cywilnoprawną. Zamiast świadectwa składasz w kadrach zaświadczenie z ZUS, o które wnioskujesz w eZUS na wniosku USP.

Czy zlecenie na studiach liczy się do stażu pracy?

Może się liczyć, choć jako student przed 26. urodzinami nie podlegałeś ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Art. 302¹ § 3 wlicza takie okresy, jeśli je udokumentujesz, ale ZUS nie wyda na nie zaświadczenia. Pracodawcy przedstawiasz umowę, rachunki albo zaświadczenie od zleceniodawcy.

Czy umowa o dzieło wlicza się do stażu pracy?

Nie na zasadach z 2026 r. Art. 302¹ Kodeksu pracy wymienia zlecenie, inne umowy o świadczenie usług, umowę agencyjną i działalność gospodarczą, a umowy o dzieło nie obejmuje.

Czy doliczony staż podwyższy emeryturę?

Nie. ZUS wyjaśnia, że zmiana nie dotyczy stażu emerytalnego i nie wpływa na prawo do emerytury ani na jej wysokość. Dotyczy uprawnień pracowniczych, takich jak wymiar urlopu czy okres wypowiedzenia.

Jeśli zlecenia przeplatały się u Ciebie z krótkimi etatami, przeczytaj, jak opisać częste zmiany pracy w CV, a jeśli zlecenia to Twoje pierwsze doświadczenie, zobacz, jak napisać CV studenta.

Doliczony staż to dobry moment, żeby uporządkować CV i rozejrzeć się za lepszą pracą. Po rozmowie o Twoim doświadczeniu, także ze zleceń, przygotuję plan dokumentu do zatwierdzenia przed pisaniem, a gotowe CV dostaniesz w 24-48 h od kompletu informacji, od 169 zł; zobacz pakiety.