Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia: wynagrodzenie, urlop i nowa praca

22 października 2026 · Piotr Nowak · 9 min czytania

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy oznacza, że do końca okresu wypowiedzenia nie przychodzisz do pracy, a pracodawca nadal wypłaca Ci wynagrodzenie. Decyzję podejmuje pracodawca na podstawie art. 36² Kodeksu pracy, niezależnie od tego, kto złożył wypowiedzenie, a umowa trwa do ostatniego dnia okresu wypowiedzenia.

Poniżej wyjaśniam, jak liczy się wynagrodzenie za ten czas, co dzieje się z urlopem i ekwiwalentem, czy możesz już zacząć nową pracę i jak wykorzystać te tygodnie na rekrutacje. Opisuję przepisy obowiązujące w październiku 2026 r. To informacja ogólna: szczegóły swojej sytuacji sprawdź w umowie, w kadrach albo w Państwowej Inspekcji Pracy.

Na czym polega zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

Art. 36² Kodeksu pracy brzmi: „W związku z wypowiedzeniem umowy o pracę pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy do upływu okresu wypowiedzenia”. Drugie zdanie przepisu dodaje, że w tym czasie zachowujesz prawo do wynagrodzenia. Potocznie mówi się o okresie wypowiedzenia bez świadczenia pracy. Z krótkiego przepisu wynika kilka zasad:

• Decyduje pracodawca. Przepis nie wymaga Twojej zgody ani wniosku. Możesz o zwolnienie poprosić, ale pracodawca nie musi się zgodzić.
• Tylko w okresie wypowiedzenia. Przepis nie rozróżnia, kto złożył wypowiedzenie, więc dotyczy także Twojego wypowiedzenia. Przy porozumieniu stron okresu wypowiedzenia nie ma, więc art. 36² nie ma tam zastosowania.
• Do końca okresu wypowiedzenia. Zwolnienie może zacząć się od wskazanego dnia, na przykład po przekazaniu obowiązków, i trwa do dnia rozwiązania umowy, chyba że pracodawca wcześniej je odwoła.
• Forma. Przepis jej nie określa. Poproś o decyzję na piśmie albo mailem, z datą początku zwolnienia i informacją, które dni są urlopem; to ułatwi rozliczenie wynagrodzenia i ekwiwalentu.

Wynagrodzenie za czas zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy

Sposób obliczenia wynagrodzenia wskazuje rozporządzenie z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy: za okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop (§ 5 ust. 2 pkt 1).

W praktyce działa reguła z art. 172 Kodeksu pracy: przysługuje Ci wynagrodzenie, jakie byś otrzymał, gdybyś w tym czasie pracował. Stała pensja miesięczna się nie zmienia. Zmienne składniki, na przykład prowizje, mogą być liczone ze średniej z 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia zwolnienia, a przy znacznych wahaniach z okresu do 12 miesięcy. Jeśli dużą część Twoich zarobków stanowią prowizje albo premie, poproś kadry o wyliczenie na piśmie.

Urlop wypoczynkowy i ekwiwalent przy zwolnieniu

W okresie wypowiedzenia pracodawca może udzielić Ci przysługującego urlopu, a Ty musisz go wtedy wykorzystać (art. 167¹). Urlop i zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy to jednak dwie różne rzeczy. Sąd Najwyższy w wyroku z 5 września 2019 r. (III PK 96/18) wskazał, że nie można jednocześnie korzystać z urlopu i ze zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy. Pracodawca może jednak udzielić urlopu także pracownikowi wcześniej zwolnionemu z pracy, jeśli wyrazi to w sposób zrozumiały, a oba okresy da się precyzyjnie rozdzielić.

Dlatego w piśmie od pracodawcy szukaj dwóch dat: od kiedy do kiedy trwa urlop i od kiedy zaczyna się zwolnienie. Możliwy układ to najpierw urlop, potem zwolnienie do końca okresu wypowiedzenia. Jeśli pracodawca nie udzielił Ci urlopu, za niewykorzystane dni należy Ci się ekwiwalent pieniężny (art. 171 § 1). Od 27 stycznia 2026 r. pracodawca wypłaca go w terminie wypłaty wynagrodzenia, a gdy ten termin przypada przed dniem rozwiązania umowy, w ciągu 10 dni od rozwiązania (art. 171 § 4 i 5).

Czy w czasie zwolnienia możesz podjąć nową pracę

Umowa trwa do końca okresu wypowiedzenia, więc formalnie nadal jesteś pracownikiem. Kodeks pracy nie zabrania jednak pracy u innego pracodawcy w tym samym czasie: pracodawca nie może zakazać jednoczesnego zatrudnienia u innego pracodawcy ani pracy na innej podstawie, na przykład na umowie zlecenia (art. 26¹ § 1). Wyjątki to umowa o zakazie konkurencji (art. 101¹) i odrębne przepisy (art. 26¹ § 2). Zanim podpiszesz nową umowę z datą startu przed końcem wypowiedzenia, sprawdź cztery rzeczy:

• Zakaz konkurencji. Przejrzyj umowę o pracę i aneksy. Umowa o zakazie konkurencji wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 101³), więc jeśli ją podpisałeś, znajdziesz ją w dokumentach.
• Tajemnica i dobro pracodawcy. Do końca umowy obowiązuje Cię dbałość o dobro zakładu pracy i zachowanie w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę (art. 100 § 2 pkt 4).
• Data rozpoczęcia pracy. Stosunek pracy u nowego pracodawcy nawiązuje się w dniu określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy (art. 26), więc wpisz datę, którą na pewno dotrzymasz.
• Możliwość odwołania zwolnienia. Zwolnienie nie jest nieodwołalne: według Sądu Najwyższego (wyrok z 5 września 2019 r., III PK 96/18) pracodawca może w okresie wypowiedzenia ponownie zobowiązać Cię do pracy, bez Twojej zgody. Miej decyzję o zwolnieniu na piśmie i uwzględnij to ryzyko, zanim zaczniesz nową pracę na pełny etat.

Jeśli wolisz nie łączyć dwóch umów, poproś obecnego pracodawcę o ustalenie wcześniejszego dnia rozwiązania umowy; opisuję to w tekście o skróceniu okresu wypowiedzenia.

Umowa nadal trwa: ZUS, staż i świadectwo pracy

Umowa rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia (art. 32 § 2), a zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy tego nie zmienia. Pracownicy podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia nawiązania do dnia ustania stosunku pracy (art. 13 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), więc do ostatniego dnia umowy pozostajesz zgłoszony do ubezpieczeń jako pracownik. Cały okres zwolnienia jest okresem zatrudnienia, który pracodawca wpisze do świadectwa pracy, wydawanego w dniu, w którym umowa się kończy (art. 97 § 1).

Dni wolne na szukanie pracy z art. 37 przy zwolnieniu z obowiązku świadczenia pracy w praktyce tracą znaczenie: skoro nie musisz pracować, nie ma dnia pracy, z którego można Cię zwolnić, a PIP zaznacza, że za niewykorzystane dni nie przysługuje ekwiwalent. Jeśli zwolnienie zaczyna się dopiero od określonej daty, wykorzystaj je wcześniej; więcej piszę w artykule o dniach wolnych na szukanie pracy. Co się dzieje, gdy w tym czasie zachorujesz, opisuję w tekście o L4 w okresie wypowiedzenia.

Wypowiedzenie bez świadczenia pracy: wzór prośby

Wypowiedzenia „bez świadczenia pracy” nie złożysz sam, bo o zwolnieniu decyduje pracodawca. Możesz natomiast o nie poprosić: w samym wypowiedzeniu jednym zdaniem („Jednocześnie proszę o zwolnienie mnie z obowiązku świadczenia pracy do upływu okresu wypowiedzenia, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia”) albo osobnym pismem:

Poproś, żeby w odpowiedzi pracodawcy była data początku zwolnienia, ewentualne dni urlopu z dokładnymi datami i ustalenia co do zwrotu sprzętu. Samo wypowiedzenie przygotujesz według wzoru z artykułu o wypowiedzeniu umowy o pracę przez pracownika.

Jak wykorzystać czas zwolnienia na szukanie pracy

Zwolnienie daje Ci to, czego zwykle brakuje w okresie wypowiedzenia: dni robocze na rozmowy i czas na przygotowanie dokumentów, przy zachowanym wynagrodzeniu. Plan na pierwsze dwa tygodnie:

• CV z obecną pracą. Do końca okresu wypowiedzenia to nadal Twoje obecne stanowisko, z datą końca umowy w nawiasie; zapisy pokazuję w artykule o obecnej pracy w CV.
• Rytm aplikacji. Lista firm, tabela wysłanych zgłoszeń i stałe godziny na szukanie, jak w planie jak szukać pracy krok po kroku.
• Firmy bez ogłoszeń. Masz czas, żeby napisać do pracodawców, którzy nie rekrutują publicznie; wiadomość w pięciu zdaniach opisuję w tekście o aplikacji bez ogłoszenia.
• Rozmowy. Możesz umawiać się na dowolny dzień i godzinę. Przygotuj krótką odpowiedź na pytanie o powód odejścia: fakt i kierunek, bez oceniania firmy, według schematu z artykułu dlaczego chcesz zmienić pracę.

Przykłady przed i po

Odpowiedź rekruterowi o obecną sytuację. Przed: „Formalnie jeszcze tam pracuję, ale siedzę w domu, bo mnie odsunęli”. Po: „Firma zamyka dział obsługi klienta w Katowicach. Pracodawca wypowiedział mi umowę i zwolnił mnie z obowiązku świadczenia pracy do 31 grudnia, więc na rozmowę mogę przyjść w dowolny dzień, a pracę zacząć od 4 stycznia”.

Zapis w CV. Przed: „Konsultantka ds. obsługi klienta, 2021-2026 (zwolniona)”. Po: „Konsultantka ds. obsługi klienta | operator telekomunikacyjny | 04.2021 - obecnie (umowa do 31.12.2026). Obsługuję około 50 zgłoszeń dziennie na czacie i telefonicznie, w 2025 r. przygotowałam bazę 40 gotowych odpowiedzi, z której korzysta zespół 12 osób”.

Prośba do pracodawcy. Przed: „Proszę o wolne do końca wypowiedzenia”. Po: „Proszę o zwolnienie mnie z obowiązku świadczenia pracy od 16 listopada 2026 r. do upływu okresu wypowiedzenia, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia (art. 36² Kodeksu pracy). Do 13 listopada przekażę obowiązki Tomaszowi Lisowi”.

Najczęstsze pytania

Czy zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy jest płatne?

Tak. Art. 36² Kodeksu pracy mówi, że w okresie zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a liczy się je według zasad obowiązujących przy wynagrodzeniu za urlop. Dostajesz więc tyle, ile otrzymałbyś, gdybyś w tym czasie pracował.

Czy pracodawca może zwolnić z obowiązku świadczenia pracy bez zgody pracownika?

Tak, to decyzja pracodawcy, a przepis nie wymaga zgody pracownika. Pracodawca może też w okresie wypowiedzenia udzielić Ci urlopu, ale według Sądu Najwyższego okresy urlopu i zwolnienia muszą być wyraźnie rozdzielone.

Czy w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy mogę pracować gdzie indziej?

Kodeks pracy tego nie zabrania: pracodawca nie może zakazać zatrudnienia u innego pracodawcy (art. 26¹ § 1). Wyjątkiem jest umowa o zakazie konkurencji, a do końca umowy obowiązuje Cię też zachowanie w tajemnicy informacji firmy. Sprawdź swoje dokumenty, zanim podpiszesz nową umowę, i pamiętaj, że pracodawca może odwołać zwolnienie i wezwać Cię do pracy do końca wypowiedzenia (SN, III PK 96/18).

Czy przy porozumieniu stron można być zwolnionym z obowiązku świadczenia pracy?

Art. 36² dotyczy okresu wypowiedzenia, a przy porozumieniu stron okresu wypowiedzenia nie ma. Jeśli umowa ma się skończyć za kilka tygodni, a pracodawca nie potrzebuje już Twojej pracy, ustalcie wcześniejszą datę rozwiązania umowy albo wpiszcie do porozumienia, jak rozliczycie ten czas.

Jeśli przy zmianie pracy chcesz przejść do innej branży, zobacz artykuł o zmianie branży w CV. Gdy na rozmowie padnie pytanie o rozstanie z firmą, pomoże tekst o powodzie odejścia z pracy w CV.

Zmiana pracy to dobry moment na nowe CV, a zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy daje czas, żeby przygotować je porządnie. Zaczynamy od rozmowy o Twoim doświadczeniu, plan dokumentu zatwierdzasz przed pisaniem, a gotowe CV dostajesz w 24-48 h od kompletu informacji, z poprawkami w cenie. Od 169 zł; zobacz pakiety.